Şirvan şəhər Vəhdət Partiyası təşkilatının sədri İlkin Nuraliyev
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin son əməliyyatı ölkənin daxili siyasi dinamikasında uzun illər müzakirə olunmuş “beşinci kolon” mövzusunu yenidən gündəmə gətirdi. Hadisə göstərdi ki, Azərbaycan təhlükəsizlik institutları xarici təsir riskləri, siyasi manipulyasiya cəhdləri və yerli aktorlar üzərindən yönləndirilən fəaliyyətləri daha dərindən araşdırmaq mərhələsinə keçib.
Əməliyyatın hədəfində olan şəxslər və onların ətrafı haqqında geniş istintaqın aparılması artıq bir sıra siyasi sualları aktuallaşdırır: Kimlər hansı xarici dairələrlə təmasda olub? Bu əlaqələr hansı məqsədlərə xidmət edib? Lokal siyasi qruplaşmalar, şəxsi ambisiyalar və xarici təsir kəsişməsində hansı proseslər baş verib?
Uzun illər özünü radikal müxalifət kimi təqdim edən müəyyən siyasi fiqurların, xüsusilə Əli Kərimli və onun yaxın çevrəsinin, ictimai-siyasi ritorikası ilə real siyasi davranışı arasında ziddiyyətlərin olması barədə müzakirələr yeni deyil. Lakin bu dəfə məsələ daha kompleks kontekstdə dəyərləndirilir; təkcə müxalif fəaliyyət yox, mümkün xarici əlaqələr, xarici yönümlü təsir cəhdləri və ölkənin daxili sabitliyinə təsir imkanları fonunda.
Siyasi səhnədə qərb yönümlü imic formalaşdıran aktorların müxtəlif dövrlərdə Rusiya və İran kimi region gücləri ilə münasibətlərində aydınlıq olmayan məqamlar da diqqət çəkib. Xüsusən də Azərbaycanın regional təhlükəsizlik mühitində təzyiqlərlə üzləşdiyi dövrlərdə bu şəxslərin bəzi kritik mövzularda susqunluğu müxtəlif suallar yaradıb. Politoloji yanaşmaya görə, bu cür ziddiyyətlər siyasi xəttin vahid olmadığını, zaman-zaman xarici faktorlarla kəsişən maraqların yarandığını göstərə bilər.
2013-cü ildə yaradılan “Milli Şura” ətrafında da oxşar debatlar hələ də davam edir. O dövrdə bu qurumun ideoloji kompozisiyası, siyasi məqsəd və hədəfləri, həmçinin xaricdən maliyyə və informasiya dəstəyi barədə suallar müxtəlif siyasi ekspertlər tərəfindən gündəmə gətirilmişdi. Bir çox müxalif simaların sonradan bu birlikdən uzaqlaşması isə təşkilat daxilində ciddi konseptual ziddiyyətlərin mövcud olduğunu göstərirdi.
Bu kontekstdə Ramiz Mehdiyev ətrafında formalaşmış siyasi dairələrin rolu ayrıca araşdırılan mövzudur. Onun müxtəlif dövrlərdə ayrı-ayrı siyasi fiqurlarla əlaqələri, eləcə də dövlət idarəçiliyi sistemindən uzaqlaşdıqdan sonra cəmiyyətdə müşahidə olunan gərginliklərə təsir ehtimalı ekspert çevrələrində müxtəlif qiymətləndirmələrə səbəb olub.
Xronoloji ardıcıllıqla nəzər saldıqda: 2019-cu ildə icazəsiz mitinq cəhdləri, 2020-ci ilin 14 iyul hadisələri, müəyyən siyasi qrupların kütləvi emosiyanı nəzarətə almaq üçün göstərdiyi cəhdlər və bundan doğan risklər ölkənin təhlükəsizlik gündəliyində hər zaman ciddi yer tutub. Burada əsas məqam odur ki, istənilən radikal təşəbbüs, xüsusən də ictimai-siyasi gərginlik anlarında, həm daxili sabitlik, həm də milli təhlükəsizlik üçün real təhdidə çevrilə bilər.
Bu baxımdan DTX-nın apardığı əməliyyatlar təkcə hüquqi yox, həm də siyasi-strateji kontekstdə qiymətləndirilməlidir.
