Ağdaban soyqırımından 29 il ötür

Ağdaban soyqırımından 29 il ötür
00:35 08-04-2021 | icon 13979

Kəlbəcərin işğalından bir il öncə erməni silahlı birləşmələri tərəfindən törədilmiş Ağdaban faciəsi Ermənistanın Azərbaycana təcavüzünün ən qanlı səhifələrindən biridir.
MillətinSəsi.info xatırladır ki,1992-ci il aprelin 7-dən 8-nə keçən gecə Ermənistan silahlı birləşmələri Dağlıq Qarabağdakı separatçı erməni quldur dəstələrinin köməyilə Ağdaban və Çayqovuşan kəndlərinə hücum etdilər.

Hücumdan xəbərsiz olan kənd əhalisi başıaçıq-ayaqyalın qarla örtülü meşələrə, dağlara dağıldı. Kəndləri müdafiə edən kiçik dəstə ermənilər tərəfindən məhv edildiyindən əhali müdafiəsiz qalmışdı.

Erməni daşnakları Ağdaban kəndinə soxularaq 130-dan çox evi tamamilə yandırdılar, 779 nəfər dinc sakinə divan tutdular. Onlar yaşlı, qoca, qadın, uşaq demədən dünyada görülməmiş ən qəddar üsullarla dinc əhalini qətlə yetirərək soyqırım aktı törətdilər.

Bu faciə zamanı 32 nəfər amansızcasına qətlə yetirilmiş, 8 nəfər 90-100 yaşlı qoca, 2 nəfər azyaşlı uşaq, 7 nəfər qadın diri-diri odda yandırılmışdır. Həmçinin, 2 nəfər itkin düşmüş, 12 nəfərə ağır bədən xəsarəti yetirilmiş, 5 nəfər isə girov götürülmüşdür.

1993-cü il mart ayının 27-də erməni separatçıları Kəlbəcər rayonuna hücum edən zaman işğalı yenidən Ağdaban kəndindən başladılar. Erməni silahlıları yenidən kəndə hücum edərək onu viran qoydular.

Beləliklə də, onlar Ağdaban kəndində ikinci faciəni törətdilər. Ağdabanın ikinci dəfə işğalı Kəlbəcərin tamamilə Ermənistan tərəfindən zəbt olunması demək idi. Bundan sonra Kəlbəcər hər tərəfdən mühasirəyə alınaraq 1993-cü il aprel ayının 2-dək erməni silahlı birləşmələri tərəfindən tamamilə işğal edildi. 

Ermənilər Ağdabanı təkcə strateji məkan olduğu üçün deyil, əslində Kəlbəcər ədəbi mühitinin beşiyi kimi də çoxdan hədəfə admışdılar. Onlar Ağdabanda yalnız soyqırım törətmədilər. Erməni quldurları tərəfindən tarix, memarlıq və mədəniyyət abidələri dağıdıldı, müqəddəs ziyəratgah və məzarlıqlar təhqir olunaraq məhv edildi.

Bu kəndin yetirdiyi Ağdabanlı Qurban böyük sərkərdə Şah İsmayıl Xətainin silahdaşı olan Miskin Abdal ocağının nəsli davamçısı idi. Bu ocaq mənəviyyatımızın beşiyi kimi erməniləri olduqca ciddi narahat edirdi.

Məhz ona görə də onlar Azərbaycan ədəbiyyatına misilsiz töhfələr vermiş, xalqımızın əvəzsiz mənəvi xəzinəsi olan Ağdabanlı şair Qurbanın və onun oğlu klassik aşıq şeirinin ustadlarından olan Dədə Şəmşirin əlyazmalarını yandıraraq bu nəhəng söz sərraflarının bədii irsini, bütün külliyatını məhv etdilər.

Ağdaban faciəsi törədilmə spesifikasına və xarakterinə görə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən 9 dekabr 1948-ci il tarixdə qəbul olunmuş “Soyqırım cinayətinin qarşısının alınması və ona görə cəzalandırma haqqında" Konvensiyanın müddəalarına tam uyğundur.

Ona görə də bu faciə beynəlxalq hüquq əsasında soyqırım cinayəti aktı kimi qiymətləndirilməli və Ağdaban kəndinin dinc əhalisinə qarşı törədilən bu qırğın soyqırım cinayəti kimi dünya ictimaiyyəti tərəfindən tanınmalıdır.


Аğdabаn faciəsi zamanı şəhid оlаnların siyаhısı:
1.Almasov Tağı Sultan oğlu
2.Almasov Şahid Tağı oğlu
3. Kərimоvа Qəmər İmrаn qızı
4. Аlıyev Cаmаl Hаqverdi оğlu
5. Аlıyevа Ülviyyə Cаmаl qızı
6. Məmmədоv Musа Qаrа оğlu
7. Qоcаyev Qаrа Qurbаn оğlu
8. Qurbаnоv Qulu Şаbər оğlu
9. Qоcаyevа Zeynəb Məhəmməd qızı
10. Qоcаyev Bаkir Qurbаn оğlu
11. Məmmədоvа Həyаt Yоlçu qızı
12. Qаbilоv Sədrəddin Qədir оğlu
13. Məmmədоv Məhəmməd Mаmоy оğlu
14. Bаğırоv Əbdül Məhəmməd оğlu
15. Məmmədоv Ziyəddin Əlqəmə оğlu
16. Həsənоv Nаtiq Bəhmən оğlu
17. Bаyrаmоv Çingiz Хаnlаr оğlu
18. Kərimоv Əbülfət Sоvet оğlu
19. Bаğırоv Vidаdi Yusif оğlu
20. Süleymаnоv Аzаd Cəmil оğlu
21. Аbbаsоv İsgəndər Аsif оğlu
22. Əliyev Misir Pənаh оğlu
23. İbrаhimоv Həmid İsmаyıl оğlu
24. Hümbətоvа Fаtmа Qаrаcа qızı
25. Qаsımоv Riаyyət Bаhаdur оğlu
26. Məmmədоv İsbəndiyаr Lətif оğlu
27. Hümbətоv Qоrхmаz Mustаfа оğlu
28. Mirzəyev Mаhmud Əli оğlu
29. Mirzəyev Nüsrət Mаhmud оğlu
30. Məmmədоv Turаl Qаrа оğlu
31. Tаğıyev Rаfiq Bəhmən оğlu
32. Hüseynоv Hidаyət Sаleh оğlu




0.70456194877625